Makyajda Katmanlama Nasıl Yapılır? Daha Hafif ve Pürüzsüz Görünüm İçin İpuçları

Kısa cevap: Makyajda katmanlama, ürünleri tek seferde kalın bir tabaka hâlinde sürmek yerine ince katmanlar hâlinde ve doğru sırayla uygulamaktır. Temel sıra şöyledir: cilt bakımı ve güneş kremi → makyaj bazı → renk düzeltici (gerekirse) → fondöten → kapatıcı → krem ürünler (allık, bronzer, aydınlatıcı) → pudra → toz ürünler. Üç temel kural vardır: sıvıdan kuruya ve kremden toza ilerleyin; her katmanın bir önceki üzerine oturması için kısa bir süre bekleyin; ve kapatıcılığı yüzün tamamında değil, yalnızca ihtiyaç olan bölgelerde artırın. Su bazlı ve silikon bazlı ürünleri art arda kullanırken uyumsuzluk topaklanmaya yol açabilir; bu yüzden aynı bazdaki ürünleri birlikte kullanmak işi kolaylaştırır. Doğru yapılan katmanlama, daha az ürünle daha hafif, daha pürüzsüz ve daha uzun süre kalıcı bir makyaj sağlar.

Aynı ürünleri kullanan iki kişiden birinin makyajı ikinci ten gibi dururken diğerininki gün ortasında ağırlaşıyor, çizgilere doluyor ya da topaklanıyorsa, fark çoğu zaman ürünlerde değil uygulama biçimindedir. Katmanlama; hangi ürünün hangi sırayla, ne kadar ve nasıl uygulanacağına dair bir yöntemdir. Bu yazıda katmanlamanın mantığını, cilt hazırlığından pudraya kadar doğru sıralamayı, ürün uyumunu, cilt tipine göre katmanlamayı ve kat kat görünümden kaçınmanın yollarını anlatıyoruz.

Makyajda katmanlama nedir, neden önemlidir?

Katmanlama, her ürünün kendinden önceki katmanla uyum içinde çalışacağı şekilde ince tabakalar oluşturmaktır. Kalın tek bir fondöten katmanı ciltte ağır bir film oluşturur; mimiklerle kırılır, gözeneklere ve çizgilere yerleşir. İnce katmanlar ise cildin dokusunu takip eder, esner ve daha doğal görünür. Katmanlamanın sağladığı başlıca avantajlar:

• Daha az ürün: İnce bir fondöten katmanının ardından yalnızca gereken yerlere kapatıcı eklemek, tüm yüze yoğun ürün sürmekten daha azını gerektirir.

• Doğal görünüm: Cildin gerçek dokusu, çilleri ve canlılığı kısmen görünür kalır.

• Daha uzun kalıcılık: İyi oturmuş ince katmanlar kalın katmanlara göre daha az kayar ve kırılır.

• Kontrol: Kapatıcılığı bölge bölge ayarlayabilirsiniz; kızarık yanaklara biraz daha, zaten eşit olan alına daha az.

Doğru katmanlama sırası

Genel kural, en ince ve sıvı dokudan en kuru ve toz dokuya doğru ilerlemektir. Aşağıdaki tablo tam bir makyaj için temel sıralamayı gösterir; günlük makyajda bu adımların birçoğunu atlayabilirsiniz.

İyi katmanlama cilt hazırlığıyla başlar

Makyajın ilk katmanı aslında cilt bakımıdır. Kuru ve pullanan bir cilt üzerinde en iyi fondöten bile yamalı görünür; aşırı yağlı bir yüzey ise ürünlerin kaymasına yol açar. Makyaj öncesi hazırlığın amacı cildi dengeli, nemli ama kaygan olmayan bir yüzeye getirmektir.

• Nazik temizlik: Sabahları cildi kurutmayan bir temizleyiciyle yıkayın.

• Hafif nem: Kuru ciltlerde hyalüronik asit içeren bir nemlendirici, karma ve yağlı ciltlerde niacinamide içeren hafif bir serum makyaj öncesi dengeli bir yüzey hazırlayabilir.

• Bekleme süresi: Her bakım adımından sonra ürünün emilmesi için birkaç dakika bekleyin. Henüz emilmemiş bir krem üzerine sürülen fondöten kayar ve lekelenir.

• Pürüzsüz yüzey: Ölü deri birikimi makyajın pul pul görünmesine neden olur; haftada bir–iki kez nazik bir peeling bu sorunu azaltabilir, ancak makyajdan hemen önce peeling yapmak cildi hassaslaştırabilir.

Makyaj öncesi bakımın ayrıntılarını makyaj öncesi cilt bakımı nasıl olmalı yazımızda anlattık.

Fazla bakım ürünü makyajı bozabilir mi?

Evet. Serum, esans, nemlendirici, yüz yağı ve güneş kremini art arda ve bol miktarda kullanmak, cildin yüzeyinde emilmemiş bir film bırakır. Bu film üzerine sürülen fondöten ya kayar ya da küçük topaklar hâlinde toplanır. Makyaj yapacağınız sabahlarda bakım adımlarını sadeleştirmek, yağ bazlı ürünleri akşam rutinine bırakmak ve her adımda az miktar kullanmak çoğu zaman sorunu çözer. Topaklanmanın nedenlerini fondöten yüzde neden pütür pütür durur yazımızda ele aldık.

Güneş kremi ve makyaj katmanı

Güneş kremi, bakım rutininin son, makyajın ise ilk katmanıdır. Etiketteki koruma değerine ulaşmak için yeterli miktarda uygulanması gerekir; ince sürülen güneş kremi beklenenden çok daha düşük koruma sağlar1. Bu nedenle güneş kremini makyaja uyum sağlasın diye azaltmak yerine, makyajla iyi çalışan hafif bir formül seçmek daha doğrudur. Örneğin karma ve yağlı ciltler için SPF 50+ karma ve yağlı ciltler için güneş kremi, kuru ciltler için SPF 50+ nemlendirici güneş kremi makyaj altında kullanılabilir. Güneş kremini sürdükten sonra birkaç dakika bekleyin; fondöteni sürterek değil, tampon hareketlerle uygulayın ki alttaki güneş kremi katmanı yerinden oynamasın. Ayrıntılar SPF üzerine makyaj ve makyaj altına güneş kremi nasıl sürülür yazılarımızda.

Makyaj bazı katmanı: bölgesel düşünün

Makyaj bazı her cilt için zorunlu değildir, ancak doğru kullanıldığında katmanlamayı kolaylaştırır. En sık yapılan hata, tek bir bazı tüm yüze sürmektir. Oysa yüzün farklı bölgelerinin farklı ihtiyaçları vardır:

• Gözenekli ve yağlanan bölgeler (burun, alın, çene): Gözenek görünümünü azaltan, matlaştırıcı bir baz bu bölgelerde fondötenin gözeneklere yerleşmesini ve gün içinde parlamayı azaltmaya yardımcı olur.

• Donuk ve kuru bölgeler (yanaklar, elmacık kemikleri): Nem destekli, ışıltı verici bir baz daha canlı ve taze bir görünüm sağlar; tek başına da kullanılabilir.

Bazı çok az miktarda kullanın ve fondötene geçmeden önce oturmasını bekleyin. Makyaj bazının gerçekten gerekip gerekmediğini primer mi nemlendirici mi yazımızda tartıştık. Tüm bazlara makyaj bazı kategorimizden ulaşabilirsiniz.

Fondöten katmanlama nasıl yapılmalı?

Fondötende katmanlamanın sırrı, kapatıcılığı yüzün geneline değil ihtiyaca göre dağıtmaktır.

1. Az ürünle başlayın: Yüzün tamamı için birkaç damla genellikle yeterlidir.

2. Merkezden dışa doğru çalışın: Kızarıklık ve ton eşitsizliği genellikle burun çevresi, yanakların iç kısmı ve çenede yoğunlaşır. Ürünü buraya koyup yüzün dış hatlarına doğru inceltin. Saç çizgisine ve çene altına yalnızca kalan ince bir tabaka ulaşmalıdır.

3. İlk katmanın oturmasını bekleyin: Bir iki dakika bekledikten sonra hâlâ kapatılması gereken alanlar varsa ikinci katmanı yalnızca oraya uygulayın.

4. Sürtmeyin, bastırın: Özellikle ikinci katmanda sürtme hareketi ilk katmanı kaldırır. Nemli bir sünger ya da yoğun bir fırçayla tampon yapın.

Yarı mat bitişli ve katmanlanabilir fondötenlerimiz, orta–yüksek kapatıcılık sunar ve kat kat kullanımla kapatıcılığın artırılmasına uygundur; bu da bölgesel katmanlama için esneklik sağlar. Ton ve cilt tipine uygun fondöten seçimini cilt tipine göre fondöten seçimi yazımızda anlattık.

Araçlar arasındaki farkları makyaj süngeri mi fırça mı yazımızda ayrıntılı olarak inceledik.

Kapatıcı kullanırken yapılan en büyük katmanlama hatası

En yaygın hata, kapatıcıyı fondötenden önce ve geniş alanlara sürmektir. Fondöten zaten kusurların bir kısmını gizlediği için kapatıcı fondötenden sonra, yalnızca hâlâ görünen noktalara uygulanmalıdır. Göz altında tüm bölgeyi kaplayan bir üçgen çizmek yerine iç köşe ve en koyu alana birkaç küçük nokta koymak, ince çizgilere dolma riskini de azaltır. Flawless Touch Liquid Concealer gibi hafif ve doğal bitişli sıvı kapatıcılar, katmanlanmaya uygun oldukları için bu yöntemle iyi sonuç verir. Doğru ton ve doku seçimini kapatıcı seçimi yazımızda anlattık.

Krem ve toz ürünler: altın kural

Katmanlamada en önemli kurallardan biri, krem ürünlerin pudradan önce, toz ürünlerin pudradan sonra uygulanmasıdır. Pudra ile sabitlenmiş bir yüzeye krem ya da likit ürün sürüldüğünde ürün eşit dağılmaz, lekelenir ve alttaki katmanları kaldırır. Toz bir ürün ise henüz yapışkan olan krem bir yüzeye sürüldüğünde yama yapar.

Krem ürünler genel olarak cilde daha iyi kaynaşır, cildin kendi ışıltısıyla birleşir ve daha doğal bir sonuç verir; toz ürünler ise yağlı ciltlerde ve sıcak havada daha uzun kalabilir. Hangisinin size daha uygun olduğunu makyajda krem ürünler mi toz ürünler mi yazımızda karşılaştırdık. Likit allığın az miktarda ve katman katman uygulanması da kontrolü kolaylaştırır; ayrıntılar krem allık mı likit allık mı yazımızda.

Pudra katmanlama nasıl dengelenmeli?

Pudra makyajı sabitler, ancak katmanlamada "kek görünümü" denilen ağır ve maske gibi görünümün en sık nedenidir. Pudrayı dengeli kullanmak için:

• Tüm yüze değil, bölgelere: T bölgesi, burun kenarları ve göz altı gibi yağlanan ya da çizgilenen alanlara uygulayın. Yanakları çoğu zaman pudrasız bırakmak daha canlı bir görünüm verir.

• Az ürün, küçük fırça: Pudrayı fırçaya aldıktan sonra fazlasını silkeleyin ve bastırarak uygulayın.

• Göz altında dikkatli olun: Kalın pudra tabakası göz altındaki ince çizgileri belirginleştirir ve kuruluk hissi yaratır.

• Kuru ciltlerde azaltın: Kuru ciltlerde pudra çoğu zaman gerekmez ya da yalnızca burun kenarlarında kullanılması yeterlidir.

Katmanlama yaparken ürün uyumu neden önemli?

Ürünlerin ana taşıyıcı bazları birbiriyle uyumlu değilse, en doğru sırayla uygulansalar bile topaklanma ve lekelenme olabilir. Genel bir ipucu olarak içerik listesinin ilk sıralarına bakabilirsiniz: Su (aqua) ilk sırada ve silikonlar sonlarda ise ürün su bazlı; ilk sıralarda "-cone" ya da "-siloxane" ile biten içerikler varsa silikon bazlı; bitkisel yağlar ve esterler öne çıkıyorsa yağ bazlıdır.

Aynı ürünlerle bir gün kusursuz, bir gün sorunlu sonuç alıyorsanız genellikle fark bekleme sürelerinde ya da kullanılan miktardadır. Bir değişkeni değiştirip birkaç gün gözlemlemek sorunun kaynağını bulmanıza yardımcı olur.

Cilt tipine göre katmanlama

Akneye eğilimli ciltlerde bir ürünün sivilce yapıp yapmayacağını yalnızca etiketten anlamak zordur; komedojenite sonuçları kişiden kişiye değişebilir2. Ayrıntılar için sivilceye eğilimli ciltler için makyaj önerileri yazımıza göz atabilirsiniz.

Kat kat görünümden kaçınmak: sık yapılan hatalar

• Her katmanda bol ürün kullanmak: İnce katmanlama "çok ürün" değil "az ürün, doğru yerde" demektir.

• Beklemeden bir sonraki adıma geçmek: Islak katmanların üzerine yeni ürün sürmek alttakileri kaydırır.

• Sürtme hareketleri: Özellikle ikinci katmanda sürtmek yerine bastırarak uygulayın.

• Krem ürünü pudranın üzerine sürmek: Lekeli ve yamalı bir görünüm oluşturur.

• Tüm yüze aynı kapatıcılığı vermek: Maske etkisinin en sık nedenidir.

• Pudrayı tüm yüze kalın uygulamak: Cildi düzleştirir, doğal ışıltıyı yok eder ve çizgileri belirginleştirir.

• Uyumsuz ürün bazlarını bir arada kullanmak: Topaklanma ve kaymaya neden olur.

• Kuru ciltte nemlendirmeyi atlamak: Makyaj pul pul ve yamalı görünür.

Gün içinde çizgilere dolma sorunu yaşıyorsanız makyaj gün içinde neden çizgilere doluyor, makyajınız cildinizden ayrılıp dökülüyorsa makyaj küsmesi neden olur yazılarımız işinize yarayabilir.

Gün içinde rötuş: katmanları bozmadan tazelemek

Gün ortasında makyajın üzerine doğrudan yeni pudra eklemek katmanları kalınlaştırır ve ağır bir görünüm yaratır. Bunun yerine:

1. Parlayan bölgelerdeki fazla yağı bir kâğıt mendil ya da yağ emici kâğıtla hafifçe bastırarak alın.

2. Çizgilere dolan kapatıcıyı parmak ucuyla hafifçe tampon yaparak düzeltin.

3. Gerekirse çok az miktarda ürünü yalnızca gereken noktalara ekleyin.

4. Güneşe maruz kalacaksanız güneş korumasını tazeleyin; makyaj üzerine uygulanabilen formlar bu konuda pratiklik sağlar. Makyajdaki SPF'nin tek başına yeterli olup olmadığını makyajda SPF'li ürünler yeterli koruma sağlar mı yazımızda anlattık.

Gün boyu dayanıklılık için daha fazla ipucu gün boyu kalıcı makyajın sırları yazımızda.

Günlük makyaj için sadeleştirilmiş katmanlama

Her gün dokuz adımlık bir rutin gerekmez. Hafif ve doğal bir görünüm için şu dört adım çoğu zaman yeterlidir:

1. Nemlendirici ve güneş kremi (ton eşitleyici bir güneş kremi, örneğin SPF 50+ pembe ton eşitleyici güneş kremi, donuk görünümü dengeleyerek fondöten ihtiyacını azaltabilir).

2. Yalnızca gereken noktalara kapatıcı.

3. Parmak uçlarıyla likit allık ya da dudak-yanak tint.

4. Maskara ve dudak balmı.

Daha doğal görünümler için no-makeup makeup görünümü ve makyajın ciltte daha doğal durması için ne yapılmalı yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Gün sonu: katmanları doğru temizlemek

Katmanlı bir makyaj, gün sonunda da katmanlı bir temizlik gerektirir. Güneş kremi, silikon bazlı ürünler ve suya dayanıklı makyaj yalnızca su bazlı bir temizleyiciyle tamamen çıkmayabilir. İlk adımda yağ bazlı bir temizleyiciyle makyajı çözmek, ardından cilt tipinize uygun su bazlı bir temizleyiciyle yıkamak (çift aşamalı temizlik) gözeneklerde makyaj kalıntısı kalmasını önler. Ayrıntılar makyaj sonrası cilt temizliği yazımızda.

Sık sorulan sorular

Kapatıcı fondötenden önce mi sonra mı sürülür?

Sıvı ve krem ürünlerle genellikle önce fondöten, sonra kapatıcı uygulanır. Böylece fondötenin gizlemediği noktalara daha az kapatıcı sürersiniz. Renk düzeltici kullanıyorsanız o fondötenden önce gelir.

Her katman arasında ne kadar beklemeliyim?

Kesin bir süre yoktur; ürünün cilde oturması ve yüzeyin yapışkan ya da ıslak his vermemesi ölçüttür. Bakım ürünleri ve güneş kremi için birkaç dakika, fondötenden sonra kapatıcıya geçmeden önce kısa bir süre genellikle yeterlidir.

Makyajım neden kek gibi görünüyor?

En sık nedenler fazla ürün, fazla pudra, kuru ve hazırlanmamış cilt ve krem ürünlerin pudradan sonra uygulanmasıdır. Daha az ürünle, ince katmanlarla ve pudrayı hedefli kullanarak başlayın.

Bakım ürünlerim fondötenimle topaklanıyor, ne yapmalıyım?

Bakım adımlarını sadeleştirin, her ürünün emilmesini bekleyin ve fondöteni sürtmek yerine bastırarak uygulayın. Sorun devam ederse makyaj bazınız ile fondöteninizin baz tipleri uyumsuz olabilir; bazı çıkarıp deneyin.

Yağlı ciltte katmanlama makyajı daha çok yağlandırır mı?

Doğru yapıldığında hayır. Yağlı ciltlerde katmanlama hafif ürünlerle, matlaştırıcı baz ve hedefli pudrayla yapılırsa makyajın kalıcılığı artar. Sorun genellikle ağır nemlendiriciler ya da çok sayıda bakım ürününün üst üste kullanılmasından kaynaklanır.

Katmanlama yaparken güneş kremi koruması azalır mı?

Güneş kremi fondöteni sürtme hareketleriyle uygulamak alttaki katmanı yerinden oynatabilir; bu yüzden tampon hareketleri tercih edin. Makyajdaki SPF genellikle yeterli miktarda uygulanmadığı için tek başına güneş kreminin yerini tutmaz.

Kaynaklar

1. Teramura T, Mizuno M, Asano H, et al. Relationship between sun-protection factor and application thickness in high-performance sunscreen: double application of sunscreen is recommended. Clin Exp Dermatol. 2012;37(8):904-908.

2. Draelos ZD, DiNardo JC. A re-evaluation of the comedogenicity concept. J Am Acad Dermatol. 2006;54(3):507-512.

3. Draelos ZD, ed. Cosmetic Dermatology: Products and Procedures. 2nd ed. Chichester: Wiley-Blackwell; 2016.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Makyaj ürünlerine karşı kaşıntı, kızarıklık veya sivilce artışı yaşıyorsanız bir dermatoloğa başvurun.