Kapatıcı Seçimi: Doğru Kapatıcıyı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kısa cevap: Doğru kapatıcıyı seçmek için önce neyi kapatacağınıza karar verin, sonra tonu, alt tonu ve dokuyu buna göre seçin. Göz altı için ten renginizden yarım ya da bir ton açık, hafif ve nemli dokulu bir kapatıcı; leke, sivilce ve kızarıklık için ise ten renginizle birebir aynı, daha yoğun kapatıcılığa sahip bir formül kullanılır. Alt tonunuz (sıcak, soğuk ya da nötr) kapatıcının alt tonuyla uyumlu olmalıdır; aksi hâlde kapatılan alan gri, pembe ya da turuncu görünür. Koyu mor-mavi göz altı morluklarında önce şeftali tonlu, kızarıklıklarda yeşil tonlu bir renk düzeltici kullanmak daha az ürünle daha iyi sonuç verir. Rengi bileğinizde değil çene hattınızda, gün ışığında ve ürün birkaç dakika oturduktan sonra test edin. Kuru ciltler kremsi ve nemli, yağlı ciltler daha mat ve uzun süre kalıcı formülleri tercih etmelidir.

Kapatıcı, makyaj çantasındaki en küçük ama en çok iş gören ürünlerden biridir. Doğru seçildiğinde yorgun görünen gözleri canlandırır, sivilce ve lekeleri fark edilmez hâle getirir, fondöten ihtiyacını bile azaltabilir. Yanlış seçildiğinde ise göz altında gri bir gölge, lekenin üzerinde belirgin bir yama ya da gün ortasında çizgilere dolmuş bir doku bırakır. Bu yazıda kapatıcı seçerken dikkat edilmesi gereken her şeyi adım adım ele alıyoruz: ten rengi ve alt tonun nasıl belirleneceği, soruna göre ton ve renk düzeltici seçimi, cilt tipine göre doku, uygulama sırası, sık yapılan hatalar ve kapatıcının gün boyu kalıcı olması için ipuçları.

Kapatıcı nedir, fondötenden farkı ne?

Kapatıcı, fondötene göre daha yoğun pigment içeren ve belirli bölgelere uygulanmak üzere tasarlanmış bir üründür. Fondöten yüzün genel tonunu eşitlerken kapatıcı; göz altı morlukları, sivilceler, lekeler, kızarıklıklar ve küçük damarlar gibi noktasal sorunları gizlemek için kullanılır. Dermatolojide de "kamuflaj kozmetiği" olarak bilinen yüksek pigmentli ürünler, vitiligo ve belirgin lekeler gibi durumlarda kişinin yaşam kalitesini artırmak için önerilir1. Günlük makyajda kullanılan kapatıcılar bunların daha hafif versiyonlarıdır.

Fondöten seçimi hakkında ayrıntılı bilgi için cilt tipine göre fondöten seçimi yazımıza göz atabilirsiniz. Bu yazıda odak noktamız kapatıcı.

Doğru kapatıcı seçiminin 5 temel kriteri

1. Amaç: Göz altını mı aydınlatmak, sivilceyi mi gizlemek, yoksa lekeyi mi kapatmak istiyorsunuz? Her biri farklı ton ve doku gerektirir.

2. Ton: Ten renginizin açıklık-koyuluk derecesi. Göz altı için yarım–bir ton açık, diğer bölgeler için birebir.

3. Alt ton: Cildinizin yüzeyin altından yansıyan rengi (sıcak, soğuk, nötr). Ton doğru olsa bile alt ton yanlışsa kapatıcı cilde oturmaz.

4. Doku ve bitiş: Sıvı, krem, stick; mat, doğal ya da ışıltılı bitiş. Bölgeye ve cilt tipine göre seçilir.

5. Cilt tipi ve hassasiyet: Kuru, yağlı, karma, akneye eğilimli ya da hassas ciltlerin ihtiyaçları farklıdır.

Ten rengi ve alt ton nasıl belirlenir?

Ten rengi, cildinizin ne kadar açık ya da koyu olduğunu anlatır; alt ton ise bu rengin altından gelen yansımadır. İki kişi aynı açıklıkta tene sahip olsa da biri sıcak, diğeri soğuk alt tonlu olabilir. Alt tonu anlamak için şu basit testleri gün ışığında, makyajsız bir ciltle yapabilirsiniz:

• Damar testi: Bileğinizin iç kısmındaki damarlar yeşilimsi görünüyorsa sıcak, mavi-mor görünüyorsa soğuk, ikisi arasında karar veremiyorsanız nötr alt tona yakın olabilirsiniz.

• Takı testi: Altın takılar cildinizi daha canlı gösteriyorsa sıcak, gümüş takılar daha iyi duruyorsa soğuk alt ton olasılığı yüksektir.

• Beyaz kumaş testi: Yüzünüzün yanına saf beyaz bir kumaş tuttuğunuzda cildiniz sarımsı-altın görünüyorsa sıcak, pembemsi görünüyorsa soğuk alt ton söz konusudur.

• Güneş tepkisi: Kolay bronzlaşıp nadiren yanıyorsanız sıcak, kolay kızarıp yanıyorsanız soğuk alt tona daha yakın olabilirsiniz.

Ton ve alt tonun makyajdaki genel önemini makyajda cilt tonuna uygun renk seçimi yazımızda daha ayrıntılı anlattık.

Kapatıcı rengi nasıl seçilir?

Göz altı için: yarım ya da bir ton açık

Göz altı bölgesi doğal olarak gölgeli olduğu için buraya ten renginizden yarım ya da bir ton açık bir kapatıcı uygulamak bölgeyi aydınlatır ve dinlenmiş bir görünüm verir. Ancak iki tondan daha açık bir renk seçmek göz altında beyazımsı, "ters panda" denilen yapay bir görünüm oluşturur. Açık ton seçerken alt tonun sıcak ya da şeftali tabanlı olması, göz altındaki mor-mavi rengi nötrleştirmeye de yardımcı olur.

Leke, sivilce ve kızarıklık için: birebir aynı ton

Yüzün diğer bölgelerindeki kusurlarda amaç aydınlatmak değil, fark edilmez hâle getirmektir. Açık tonlu bir kapatıcı sivilcenin ya da lekenin üzerine sürüldüğünde onu öne çıkarır; çünkü açık renkler ışığı yansıtarak bölgeyi olduğundan daha kabarık gösterir. Bu yüzden leke ve sivilceler için ten renginizle ya da fondöteninizle birebir aynı tonda bir kapatıcı seçin.

Rengi doğru test etmek

• Bilekte değil, yüzde deneyin: Bileğin iç kısmı çoğu zaman yüzden daha açıktır. Göz altı tonu için elmacık kemiğinin üst kısmında, leke tonu için çene hattında deneyin.

• Gün ışığında bakın: Mağaza ışıkları çoğu zaman sarı ya da çok beyazdır; aynayla pencere önüne geçin.

• Birkaç dakika bekleyin: Bazı formüller cilt yağıyla ve havayla temas ettikten sonra bir miktar koyulaşabilir. Bu duruma oksitlenme denir; nedenlerini fondöten oksitlenmesi yazımızda anlattık.

• Mevsimi hesaba katın: Yazın bronzlaşan tenler için bir ton koyu, kışın bir ton açık kapatıcı gerekebilir. İki tonu karıştırarak ara geçiş tonu elde etmek pratik bir çözümdür.

Soruna göre kapatıcı ve renk düzeltici seçimi

Bazı renk sorunlarını yalnızca ten rengi kapatıcıyla gizlemeye çalışmak, kat kat ürün sürmeye ve ağır bir görünüme yol açar. Renk çemberinde karşıt renkler birbirini nötrleştirdiği için koyu ya da belirgin renk değişikliklerinde önce ince bir katman renk düzeltici, ardından ten rengi kapatıcı kullanmak daha az ürünle daha doğal sonuç verir.

Renk düzeltici her zaman ince sürülmeli ve tamamen ten rengi kapatıcıyla örtülmelidir; aksi hâlde yeşil ya da turuncu yansıma makyajın üzerinden fark edilir. Hafif renk değişikliklerinde renk düzeltici genellikle gerekmez; doğru tonda bir kapatıcı yeterlidir.

Doku ve bitiş: hangi kapatıcı ne için?

Bitiş de en az doku kadar önemlidir. Mat bitişli kapatıcılar yağlanmaya eğilimli bölgelerde daha uzun kalır ama göz altında kuruluk hissi ve çizgilenme yapabilir. Doğal (saten) bitişli formüller hem göz altında hem yüzde çok yönlü kullanılır. Işıltılı bitişli kapatıcılar göz altını aydınlatır, ancak sivilce ve gözeneklerin üzerinde kullanıldığında dokuyu belirginleştirir.

Cilt tipine göre kapatıcı seçimi

• Kuru cilt: Kremsi, nem destekli ve doğal bitişli formüller seçin. Hyalüronik asit, gliserin ve panthenol gibi nem tutucu içerikler kapatıcının pul pul görünmesini azaltır. Kuruluk kaynaklı makyaj sorunlarını kuru ciltlerde fondöten neden pul pul görünür yazımızda ele aldık.

• Yağlı cilt: Hafif, uzun süre kalıcı ve yarı mat ya da mat bitişli formüller daha iyi sonuç verir. T bölgesinde matlaştırıcı bir makyaj bazı kapatıcının kaymasını önler.

• Karma cilt: Bölgesel düşünün: göz altında nemli ve hafif, T bölgesindeki kusurlarda daha mat bir formül kullanılabilir.

• Akneye eğilimli cilt: Yağ oranı yüksek, yoğun krem kapatıcılar yerine hafif sıvı formüller tercih edilebilir. Etikette "komedojenik değildir" ifadesine bakmak bir başlangıçtır, ancak bu ifade her cilt için garanti değildir. Ayrıntılar komedojenik olmayan ürünler ve sivilceye eğilimli ciltler için makyaj önerileri yazılarımızda.

• Hassas ve kızarıklığa eğilimli cilt: Parfüm oranı düşük, kısa içerik listeli ürünler tercih edilmeli ve yeni bir ürün önce kulak arkası ya da çene altında birkaç gün denenmelidir. Rozase gibi durumlarda makyaj seçimi için hekiminize danışın; ayrıntılar roza hastalığı yazımızda.

• Olgun cilt: Göz çevresindeki ince çizgilere dolmaması için hafif, nemli ve ışığı yumuşak yansıtan formüller seçin; yoğun ve mat kapatıcılar kırışıklıkları belirginleştirebilir.

Maruderm Flawless Touch ton rehberi

Flawless Touch Liquid Concealer, doğal bitişli ve hafif yapılı bir sıvı kapatıcıdır. Formülünde nem desteği için hyalüronik asit ve panthenol, yorgun görünümü azaltmaya yardımcı olmak için kafein, pürüzsüz görünüm için Acetyl Hexapeptide-8 ve antioksidan bitki ekstraktları bulunur. Hem göz altında hem de cilt kusurlarında kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Ton seçerken aşağıdaki tabloyu başlangıç noktası olarak kullanabilirsiniz:

Pratik bir kural: Leke ve sivilceler için ten renginize denk gelen numarayı, göz altı için ise bir önceki (daha açık) numarayı seçebilirsiniz. İki tonun arasında kalıyorsanız bunları elinizin üzerinde karıştırarak ara ton elde edebilirsiniz. Tüm tonlara kapatıcı kategorimizden ulaşabilirsiniz.

Kapatıcı nasıl uygulanır? Adım adım

1. Cildi hazırlayın: Temiz cilde nemlendirici ve gündüz rutininizde güneş kremi uygulayın. Göz çevresine hafif bir göz kremi ya da serum sürüp birkaç dakika emilmesini bekleyin; kuru bir göz altı, en iyi kapatıcıyı bile çizgilendirir. Makyaj öncesi bakım adımları için makyaj öncesi cilt bakımı yazımıza bakabilirsiniz.

2. Makyaj bazı (isteğe bağlı): Yağlı ve gözenekli bölgelerde matlaştırıcı ve gözenek görünümünü azaltan bir baz, donuk ve kuru ciltlerde nem destekli, ışıltı verici bir baz kapatıcının daha homojen oturmasına yardımcı olur. Baz gerekip gerekmediğini primer mi nemlendirici mi yazımızda tartıştık.

3. Renk düzeltici (gerekiyorsa): Yalnızca koyu bölgeye çok ince sürün ve kenarlarını dağıtın.

4. Önce fondöten, sonra kapatıcı: Fondöten kullanıyorsanız önce onu uygulayın. Fondöten kusurların bir kısmını zaten kapatacağı için kapatıcıya daha az ihtiyaç duyarsınız. Fondöten kullanmıyorsanız kapatıcıyı doğrudan nemlendirici ya da bazın üzerine uygulayabilirsiniz.

5. Az ürünle başlayın: Göz altında iç köşeye ve en koyu bölgeye birkaç küçük nokta koyun; tüm göz altını kaplayan bir üçgen çizmek çoğu zaman gereğinden fazla üründür. Sivilce ve lekelerde yalnızca kusurun üzerine küçük bir nokta koyun.

6. Sürtmeyin, tampon yapın: Parmak ucu, nemli bir makyaj süngeri ya da küçük bir fırçayla ürünü hafif vuruşlarla dağıtın. Sürtmek, özellikle sivilce ve lekelerin üzerindeki ürünü kaydırır. Süngerle fırça arasındaki farkları makyaj süngeri mi fırça mı yazımızda anlattık.

7. Gerekirse katmanlayın: Kapatıcılık yetmediyse ilk katman oturduktan sonra ikinci ince bir katman ekleyin. Tek seferde kalın katman sürmek yerine ince katmanlar daha doğal durur.

8. Sabitleyin: Göz altı çizgilenmeye, yağlı bölgeler kaymaya eğilimliyse çok az miktarda şeffaf ve ince öğütülmüş pudrayla yalnızca gereken bölgeleri sabitleyin.

Günlük makyajda ağır görünmeden kapatıcılık

Her gün tam bir makyaj yapmak istemeyenler için kapatıcı, fondötenin yerini alabilecek kadar çok yönlü bir üründür. Ağır görünmeden kusursuz bir ten elde etmek için:

• Yüzün tamamına değil, yalnızca gerçekten ihtiyaç duyulan bölgelere (göz altı iç köşesi, burun kenarları, çene, tek tük sivilceler) uygulayın.

• Hafif ve doğal bitişli bir sıvı kapatıcı seçin; yoğun krem formüller günlük kullanımda daha ağır durabilir.

• Ton eşitleyici bir güneş kremiyle birlikte kullanın. Örneğin SPF 50+ Cica cilt tonu eşitleyici güneş kremi hafif kızarıklıkları dengeleyerek kapatıcıya daha az ihtiyaç duymanızı sağlayabilir. Bu konuyu ton eşitleyici güneş kremi fondöten yerine kullanılır mı yazımızda inceledik.

• Kapatıcıyı elinizin sırtında hafifçe ısıtarak ve incelterek sürün; ürün cilde daha iyi kaynaşır.

• Pudrayı sadece yağlanan bölgelerle sınırlayın; tüm yüze pudra uygulamak cildi mat ve maske gibi gösterebilir.

Daha fazla doğal görünüm ipucu için no-makeup makeup görünümü yazımıza göz atabilirsiniz.

Kapatıcı kullanırken sık yapılan hatalar

• Göz altına çok açık ton seçmek: İki tondan fazla açık kapatıcı gri-beyaz bir yama oluşturur.

• Sivilceye açık ton sürmek: Açık ton kusuru gizlemek yerine öne çıkarır.

• Çok fazla ürün kullanmak: Kalın katman çizgilere dolar, kırışır ve gün içinde kalıplaşır. Bu sorunun nedenlerini makyaj gün içinde neden çizgilere doluyor yazımızda anlattık.

• Nemlendirmeyi atlamak: Kuru göz altında kapatıcı pul pul görünür ve ince çizgileri belirginleştirir.

• Alt tonu göz ardı etmek: Pembe alt tonlu bir kapatıcı sarımsı tenlerde, sarı alt tonlu bir kapatıcı pembe tenlerde yapay durur.

• Kenarları dağıtmamak: Kapatıcının bittiği yer net görünüyorsa kenarları mutlaka ciltle birleşecek şekilde yumuşatın.

• Aktif sivilcenin üzerine kirli uç ya da sünger kullanmak: Hem sivilceyi tahriş eder hem de bakterileri ürüne taşır.

• Pudrayı fazla kullanmak: Özellikle göz altında yoğun pudra kuruluk ve çizgilenme yapar.

Kapatıcının kalıcılığını artırmanın yolları

• Cildi hazırlayın, ama fazla yağlandırmayın: Göz kremi ya da nemlendirici emildikten sonra kapatıcıya geçin. Tamamen emilmemiş bir krem, kapatıcının kaymasına yol açar.

• İnce katmanlar kullanın: Kalıcılık, ürün miktarından çok katmanların ince ve iyi oturmuş olmasına bağlıdır.

• Birkaç dakika bekleyin: Kapatıcıyı dağıttıktan sonra pudra ya da diğer ürünlere geçmeden önce kısa bir süre oturmasına izin verin.

• Hedefli sabitleme: Pudrayı sadece gereken bölgelere, çok az miktarda uygulayın.

• Gün içinde rötuş: Göz altında birikme olursa önce parmak ucuyla hafifçe tampon yaparak ürünü düzeltin, sonra gerekirse çok az ek ürün kullanın.

Gün boyu dayanıklı makyaj için daha fazla ipucunu gün boyu kalıcı makyajın sırları yazımızda bulabilirsiniz.

Kapatmak yetmediğinde: bakımla desteklemek

Kapatıcı sorunları gizler ama ortadan kaldırmaz. Göz altı morlukları, lekeler ve kızarıklıkların nedenlerini anlamak ve bakımla desteklemek, zamanla daha az kapatıcıya ihtiyaç duymanızı sağlar:

• Göz altı morlukları: Morlukların nedeni genetik pigmentasyon, ince deri altından görünen damarlar, göz altı çukurluğunun oluşturduğu gölge ya da uykusuzluk ve alerji gibi etkenler olabilir2. Nedenine göre bakım farklılaşır. Kafein, peptit ve hyalüronik asit içeren göz çevresi serumu şişlik ve yorgun görünümü azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıntılar gözaltı morlukları yazımızda.

• Lekeler: Güneş lekeleri ve sivilce sonrası koyulaşmalar düzenli güneş koruması olmadan kolayca derinleşir3. Alpha arbutin içeren SPF 50+ leke karşıtı güneş kremi ve traneksamik asit serumu gibi ürünler leke görünümünü azaltmaya destek olabilir. Kapsamlı bilgi için cilt lekeleri yazımıza bakabilirsiniz.

• Kızarıklık ve ton eşitsizliği: %5 azelaik asit içeren bakım kremi kızarıklık ve ton eşitsizliği görünümünü azaltmaya yardımcı olabilir. Sürekli ya da yanma ve batmayla seyreden kızarıklıklarda dermatoloğa başvurun.

• Sivilce izleri: Kapatıcı çukur izleri gizlemekte sınırlıdır; bu izler için tedavi seçenekleri sivilce izleri ve akne skarları yazımızda anlatılıyor.

Hijyen, saklama ve son kullanma

Kapatıcılar doğrudan cilde ve çoğu zaman sivilcelerin üzerine temas ettiği için hijyen önemlidir. Kozmetik ürünlerin ambalajındaki açık kavanoz simgesi (PAO), ürün açıldıktan sonra kaç ay kullanılabileceğini gösterir4. Rengi, kokusu ya da kıvamı değişen ürünleri kullanmayı bırakın. Aplikatörlü kapatıcılarda ucu doğrudan aktif sivilcenin üzerine sürmek yerine ürünü elinizin üzerine alıp oradan uygulayın. Makyaj süngerlerini ve fırçaları düzenli olarak yıkayın. Gün sonunda kapatıcıyı ovalamadan çıkarmak için yağ bazlı bir temizleyici kullanılabilir; makyaj temizliğinin ayrıntıları makyaj sonrası cilt temizliği yazımızda.

Sık sorulan sorular

Kapatıcı fondötenden önce mi sonra mı sürülür?

Sıvı ve krem ürünlerle çalışıyorsanız genellikle önce fondöten, sonra kapatıcı sürülür; böylece daha az kapatıcı kullanırsınız. Renk düzeltici kullanıyorsanız o fondötenden önce uygulanır. Fondöten kullanmıyorsanız kapatıcıyı doğrudan nemlendirici ya da makyaj bazından sonra sürebilirsiniz.

Göz altı ve sivilce için aynı kapatıcıyı kullanabilir miyim?

Tek bir ürün kullanacaksanız ten renginizle birebir ya da çok az açık bir ton seçin; göz altında ince, sivilcede noktasal uygulayın. İdeal olan ise göz altı için yarım–bir ton açık, sivilce ve lekeler için birebir ton olmak üzere iki ayrı ton kullanmaktır.

Kapatıcım neden gri görünüyor?

Genellikle koyu mor ya da mavi göz altı morluğu çok açık ve pembe-soğuk alt tonlu bir kapatıcıyla kapatılmaya çalışıldığında ortaya çıkar. Şeftali ya da sıcak alt tonlu bir kapatıcı veya ince bir renk düzeltici katmanı bu sorunu çözer.

Kapatıcı neden göz altındaki çizgilere doluyor?

En sık nedenler kuru göz altı, fazla ürün, çok yoğun ya da mat bir formül ve fazla pudradır. Göz çevresini nemlendirin, çok az ürün kullanın, kapatıcıyı ince katmanlar hâlinde uygulayın ve pudrayı çok az miktarda kullanın.

Kapatıcı sivilceyi artırır mı?

Kapatıcının kendisinden çok, yağ oranı yüksek yoğun formüller, gün sonunda iyi temizlenmeyen makyaj ve kirli aplikatörler sivilce eğilimini artırabilir. Akneye eğilimli ciltlerde hafif formüller seçmek, akşamları makyajı iyice temizlemek ve fırçaları düzenli yıkamak önemlidir. Sık ve yaygın sivilceniz varsa bir dermatoloğa başvurun.

Kapatıcı tonunu yaz ve kış için değiştirmeli miyim?

Teniniz yazın belirgin şekilde bronzlaşıyorsa evet. İki tona sahip olup mevsim geçişlerinde bunları karıştırmak pratik bir çözümdür.

Kaynaklar

1. Antoniou C, Stefanaki C. Cosmetic camouflage. J Cosmet Dermatol. 2006;5(4):297-301.

2. Friedmann DP, Goldman MP. Dark circles: etiology and management options. Clin Plast Surg. 2015;42(1):33-50.

3. Vashi NA, Kundu RV. Facial hyperpigmentation: causes and treatment. Br J Dermatol. 2013;169 Suppl 3:41-56.

4. Regulation (EC) No 1223/2009 of the European Parliament and of the Council of 30 November 2009 on cosmetic products, Article 19 and Annex VII. Official Journal of the European Union. 2009;L342:59-209.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Sürekli göz altı morluğu, yaygın leke, kızarıklık ya da sivilce gibi durumlarda bir dermatoloğa başvurun.